Safety first

Vanmorgen was ik even met mijn dochter in een grote sporthal. Aan de lopende band kregen alle negenjarigen daar hun DTP/BMR prikken. Drie rappe verpleegkundigen flankeerden steeds het jonge volk. Een leidde ze af, de twee anderen joegen de injectienaalden slagvaardig in beide bovenarmen: het was in een ommezien gepiept. De beloning mocht er wezen: een pen in de vorm van een injectiespuit. Stoer en cool! Ik laat hem u maar even zien. Kijk zo werken die dingen: een gift verzacht de pijn.
Als ouder beschouw je zo’n prik ook als een soort gift: het vrijwaart je kind toch maar mooi van allerlei ziekte en ellende. Hoop je. En het was niet de laatste keer, want alle meisjes van twaalf jaar moeten voortaan worden ingeënt tegen baarmoederhalskanker, vindt de Gezondheidsraad. Zo kunnen op termijn jaarlijks enkele honderden gevallen van baarmoederhalskanker worden voorkomen en honderd sterfgevallen.
De minister moet nog even nadenken over het advies. Meteen is de PvdA teleurgesteld over zijn aarzeling, die uiteraard was ingegeven door de hoge kosten: ongeveer 30 miljoen euro per jaar. Zeker, door de uitvoerige screening ('uitstrijkje') in Nederland is de kosteneffectiviteit lager dan in andere landen, en ook de Gezondheidsraad acht de kosten per gewonnen levensjaar (20.000 tot 30.000 euro) bij de huidige vaccinprijs van 375 euro aan de hoge kant. Wetenschapsjournalist Hans van Maanen had het vorig jaar in een discussie met een aantal gynaecologen al eens haarfijn uitgeplozen en opgeschreven.
Toch blijven dat soort (kosten-)overwegingen zinloze exercities. Zo werkt de politiek niet, zo denken mensen niet - in ieder geval nu niet meer - en dus is de reactie van de PvdA volkomen begrijpelijk. We leven namelijk al een tijdje in een ‘voorzorgcultuur’. En dat is iets heel nieuws. Die cultuur berust op een paradox: het succes van de gezondheidszorg en de medische wetenschap heeft geleid tot een houding dat gebrek en ziekte te voorzien en te voorkomen zijn en dat de autoriteiten, het systeem, noem het: de politiek, ALLES in het werk moeten stellen om die preventie ook te regelen. Veel medici hebben overigens zelf con amore aan dat beeld meegewerkt. Als ze nu via de RVZ in weer een ander advies - het regende weer eens adviezen deze week - gaan roepen dat we in ‘een hypochondrische samenleving’ dreigen terecht te komen, ‘waarin we niets anders meer aan ons hoofd hebben dan ons lichaam’ (wat een vreemde zin eigenlijk....), dan zijn ze roependen in een immense woestijn. Die voorzorgcultuur gaat namelijk nooit meer weg, alle pleidooien voor meer health-literacy ten spijt.
Safety first, denkt iedereen. Denk ik ook. Want ik ben een kind van mijn tijd. En anders mijn dochter wel. Laat maar komen die HPV-prik!

Henk Maassen

http://www.vanmaanen.org/hans/columns/gardasil.html
http://www.gr.nl/
http://www.rvz.net/