Bevrijdingsdag en oversterfte

Het mooie weer en de bevrijdingsfestivals ten spijt was het zaaltje nabij het UMC-Utrecht goed gevuld. Het onderwerp van de bijeenkomst was de HSMR (Hospital Standardized Mortality Ratio), een maat voor de gecorrigeerde oversterfte in het ziekenhuis.
Later in Medisch Contact meer over deze bijeenkomst, maar hier alvast een voorproefje. De Inspectie voor de Gezondheidszorg wil dat de ziekenhuizen deze maat volgend jaar als prestatie-indicator gaan gebruiken. Negen ziekenhuizen doen momenteel ervaring op met de HSMR. Medisch Spectrum Twente is één van de ziekenhuizen en vindt het een onrijp instrument om als kwaliteitsindicator dienst te doen. In de Nederlandse HSMR wordt volgens hen onvoldoende gecorrigeerd voor de verschillen in patiëntenmix. (Zie Een onrijp instrument)
De geschiedenis lijkt zich te herhalen. ‘Het zijn het soort argumenten waarmee wij ook om ons heen sloegen’, zei Mike Browne, medisch directeur van het Walsall Manor Hospital in Engeland eerder tegen Medisch Contact (zie Mortaliteit als maat ). Browne was boos, heel boos, toen The Sunday Times op 14 januari 2001 in de Good Hospital Guide publiceerde dat ‘zijn’ ziekenhuis de hoogste mortaliteitscijfers van heel het land had. In plaats van blijven mokken ging Browne aan de slag. Inmiddels is de HSMR gezakt tot een eind beneden de 100 (zie BMJ-artikel ). Koudwatervrees dus.
De grondlegger van de HSMR Brian Jarman was met een aantal collega’s de zee overgestoken om aan de discussie deel te nemen. ‘Bij de invoering van de HSMR in Engeland kregen we van alle kanten kritiek. Elk kritiekpunt hebben we weerlegt of aangepakt.’
Dat had een pittige discussie kunnen worden. Helaas kwamen criticasters van de HSMR Herre Kingma (voorzitter raad van bestuur Medisch Spectrum Twente), en Marc Berg (partner van Plexus Medical Group) niet opdagen in Utrecht. Wat restte was een informatieve dag.
Geen van de ongeveer 40 aanwezige ziekenhuisbestuurders, patiëntveiligheidsspecialisten en praktiserend artsen wees de invoering van de HSMR af. Zij beseffen wat klinisch wetenschappers al lang weten: mortaliteit is wrang genoeg een "heerlijk" hard eindpunt. Het lijkt dan ook niet de vraag óf de HSMR wordt ingevoerd, maar wanneer de HSMR breed in Nederland zal worden gebruikt. Of zoals een van de sprekers het verwoorde met een verwijzing naar de datum: ‘Met de hulp van onze Engelse vrienden moet het lukken. Ze hebben ons eerder geholpen.’

Evert Pronk

Meer over de HSMR:

Artikel IGZ

Hoofdredactioneel Ben Crul

Brief Marc Berg en Herre Kingma