woensdag 27 februari 2008

Power to the patient

Dokter Amir Hannan is in Groot-Brittannië een hele beroemdheid, maar in Nederland nog onbekend. Laat patiënten hun eigen dossier inzien, zo luidt zijn pleidooi. Op internet, in de thuissituatie. Zie een van de filmpjes van Hannan op Youtube. Zijn praktijk werd niet overspoeld door een grote golf aan vragen naar aanleiding van het dossier. Inlogproblemen kosten wel wat tijd.
http://nl.youtube.com/watch?v=t3yF5ZZq9ME&feature=related
Patientendossiers op het internet zijn 'hot'. Deze week werden drie belangrijke stappen gezet naar meer toegang voor patienten tot hun eigen dossier:
Stap 1: Het begint in Amerika. Het Amerikaanse Cleveland ziekenhuis startte een samenwerking met Google Health. hun online dossier MyChart van Epic, komt nu in de mega zoekmachine Google. Achter een password, dat wel. De vraag is of Google ook in Nederland het patientendossier online gaat zetten....
http://cms.clevelandclinic.org/body.cfm?id=227&action=detail&ref=815
Stap 2: Medblogger Martijn Hulst telde 1 en 1 bij elkaar op en concludeerde dat het Nederlandse Spaarneziekenhuis met hetzelfde Epic werkt. Gaat het Spaarneziekenhuis ook Googelen?
http://www.martijnhulst.nl/weblog/pivot/entry.php?id=419
Stap 3: Oud-informatiemanager van de KNMG Chris Flim belde mij en gaf een tweede sleutel tot het antwoord. Op de website http://www.patientenepd.nl/ is te vinden dat het Spaarne ziekenhuis een projectmanager heeft en dat meer ziekenhuizen volgen.
http://www.patientenepd.nl/wpc/?p=102
Wat is stap 4? Wellicht kunnen we het Nicitz wel opdoeken. Want na jaren lang praten, onderhandelen en uitstellen van deadlines is er nog steeds geen landelijk online patientendossier. Google haalt de dure digitale theekrans van softwarehuizen en beroepsgroepen links in en doet het gewoon. Online met die patientendossiers - power tot the patient! Dossiers zijn niet van artsen, maar van patienten.

Heleen Croonen

SSRI’s: geen nieuws

Soms wekt wetenschap een verveelde geeuw bij me op.
Neem het ‘nieuws’ van de week: ssri’s helpen alleen zéér depressieve mensen, maar voor de meeste patiënten hebben ze geen nut. Aldus de uitkomst van een meta-analyse door een onderzoeksteam onder leiding van Irving Kirsch (overigens geen kleine jongen in het internationale depressie-onderzoek) gepubliceerd in PLoS Medicine. De wetenschappers zeggen dat de farmaceutische industrie alleen onderzoeken naar buiten heeft gebracht die hun producten in een goed daglicht stellen. Zij hebben de hand weten te leggen op niet gepubliceerde studies.
Verder is er weinig nieuws onder de zon.

Want al jaren blijkt uit allerlei onderzoek – trials, reviews, meta-analyses – dat bij de werking van ssri’s grote vraagtekens zijn te zetten. Maar onderhand is het alsof iemand beweert dat paracetamol niet werkt: de middelen zijn zo fashionable, zo ingeburgerd – ze zijn gewoon niet meer weg te krijgen. Zo weet ook iedereen allang dat serotoninetekorten geen rol spelen bij depressie. Als dat echt zo was dan hadden de farmaceuten allang verbeterde versies van de middelen op de markt gebracht. Tekort aan een neurotransmitter is gewoon een helder en eenvoudig marketingconcept.

En toch. Vraag het de psychiater in de praktijk, louter homeopathie is het nu ook weer niet. SSRI’s maken patiënten wel degelijk wat minder reactief, ze reageren langzamer en afstandelijker op prikkels en gebeurtenissen die hen anders emotioneel zouden overspoelen. De middelen sederen (een beetje). Is dat klinisch relevant? Soms wel, soms niet. Dat hangt af van het klinische oordeel van de medisch specialist. Kort door de bocht: Kirsch en zijn team zijn psychologen; misschien geven ze met hun harde conclusies psychiaters ongewild een argument in handen tegen de wens van de Nederlandse psychologen psychofarmaca te mogen voorschrijven. Die missen die klinisch-psychiatrische blik.

Voorspelling: ook Kirsch’ onderzoek zal aan de staande praktijk niets veranderen.

Henk Maassen

Links:
http://medicine.plosjournals.org/perlserv/?request=get-document&doi=10.1371/journal.pmed.0050045

http://www.pharmalot.com/2008/02/are-antidepressants-useless-researchers-say-yes/