Tètitatutis

‘Het lichaam, anders niets.
Alleen het lichaam met genen en klieren
gebiedt.’
Uit: Logboek, Hugo Claus

Zelfs na zijn dood weet schrijver Hugo Claus opwinding te veroorzaken. Bij zijn leven was elk boek, toneelstuk, film, tentoonstelling of gedichtenbundel voer voor media en publiek. Maar nu lijden de media aan Clausmania. In België zijn alle journalisten ‘los’ gegaan. Dagblad De Standaard pakte meteen de dag na zijn overlijden uit met meer dan vijftien verhalen (vaak met een flinke overlap) over het werk en leven van Claus. En in de krant De Morgen brengt zelfs premier Verhofstadt een hommage aan zijn vriend de schrijver die zo graag dood wilde. Dat zou in Nederland een unicum zijn. Wie ziet een Nederlandse premier in een krant een hommage brengen aan een kunstenaar?
Met het heengaan van Claus is nog een groot verschil tussen België en Nederland duidelijk geworden: de euthanasiewet. Artsen hebben Claus op zijn verzoek verlossende middelen toegediend. Claus leed aan de ziekte van Alzheimer. Hij ging langzaam achteruit. Twee jaar geleden al schreef hij zijn vrienden een brief met de mededeling dat hij er een eind aan zou laten maken wanneer de ziekte de overhand dreigde te krijgen. De Belgische euthanasiewet laat dit gelukkig toe. Daarin staat dat ‘bewuste en handelsbekwame meerderjarigen met een ondraaglijk psychisch lijden als gevolg van een ongeneeslijke aandoening’ om euthanasie mogen vragen. De patiënt hoeft niet terminaal te zijn. Claus was ziek en leed enorm aan zijn ziekte. In zijn geval schrijft de wet voor dat drie artsen, waarvan één gespecialiseerd in de betreffende ziekte, moeten instemmen met euthanasie. En zo geschiedde.
Wie weet wordt de Nederlandse wetgever ook ooit zo wijs en regelt ze dat ernstig zieken een zelfgekozen waardige dood mogen sterven. De Belgische Claus had het geluk dat hij zelf zijn moment kon bepalen.
Met de uitspraak ‘tètitatutis’ (Westvlaams voor 't Is tijd dat het uit is') nam hij afscheid van het leven. Wat rest zijn de kunstwerken van de eeuwige bijna-Nobelprijswinnaar.

Ingrid Lutke Schipholt


http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=art&art_id=1112

http://www.demorgen.be/dm/nl/1006/Kunst-Literatuur/article/detail/213303/2008/03/19/Verhofstadt-brengt-hommage-aan-Hugo-Claus.dhtml

Dialyseboeren

De grootste ergernis in de trein schijnt het luidruchtig mobiel telefoneren van medepassagiers te zijn. Maar het al te hard met elkaar praten van treinreizigers kan daarmee worden gelijkgesteld. Als vaste forens die dagelijks anderhalf uur werktijd tussen de rails toevoegt aan zijn kantoortijd, erger ik mij daar regelmatig aan. Ik hoor tot de categorie reizigers die er vaak ook wat van zegt. Ik hou alleen mijn mond als ik merk dat artsen of studenten medische informatie uitwisselen. Daar heb ik een speciaal ontwikkelde antenne voor. Dan moét ik wel luisteren. Kan er niets aan doen. Vooral als artsen tegen elkaar gaan opbieden. Het niveau cafépraat. Heerlijk, ik geef het toe. Ik probeer dan altijd te ontdekken van welk specialisme ze zouden kunnen zijn en het liefst ook uit welk ziekenhuis.
Van de week een makkie: ‘Die dialyseboeren moeten in hun hok blijven. Willen ze nu zelf ook poli gaan draaien. Bij de huisartsen foldertjes in de bus gaan gooien. Dat ze patiënten met een beetje eiwit in de urine voortaan ook naar hen kunnen doorverwijzen. Ja, dat zijn de gemakkelijkste patiënten. Snel verdiend, maar daar ga ik dwars voorliggen,’ Tja, de marktwerking gepresenteerd tussen de rails. Ik ontkom er maar niet aan.
Ben VM Crul

Aan de slag

Ik citeer het ANP van een paar dagen geleden: ‘Opname van geneesmiddelen in het basispakket van de zorgverzekering kan mogelijk sneller door gebruik te maken van Duits onderzoek naar deze medicijnen. Minister Ab Klink heeft met zijn Duitse college Ulla Schmidt afgesproken te gaan samenwerken op dit gebied.
Als Duitsland heeft vastgesteld dat een medicijn goed werkt en niet te veel kost, hoeft deze beoordeling in Nederland niet helemaal opnieuw te gebeuren. Ook kan Duitsland profiteren van een Nederlandse beoordeling van een nieuw medicijn.
De beide ministers hebben verder afgesproken te bekijken of richtlijnen en protocollen van beroepsverenigingen van artsen beter kunnen worden uitgewisseld. Nederlandse en Duitse artsen zijn nu nog nauwelijks bekend met wederzijdse kennis over kwaliteitsrichtlijnen.’

Eindelijk, dacht ik met een zucht. Eindelijk leren we dat we niet alles wat ze elders hebben bedacht nog eens opnieuw moeten uitzoeken ‘voor de Nederlandse situatie’. Want dat hoor je altijd.
Ik was laatst in Groningen, bij psychiater Frits Huyse. Hij heeft zich niets gelegen laten liggen aan dat adagium. Al in 2001 las hij het Amerikaanse rapport 'Crossing the quality chasm; A New Health System for the 21st Century'. Een rapport dat een vernietigend oordeel velde over het versnipperde gezondheidszorgsysteem in de VS, en een diagnose opstelde die voor een groot deel ook op Nederland van toepassing was en is. Hij trof daarin uitspraken als: 'De enorme ontwikkelingen op het gebied van medische kennis en technologie hebben geen gelijke tred gehouden met de ontwikkelingen in het gezondheidszorgsysteem.' En: 'Ondanks het feit dat ongeveer 40% van de chronisch zieken multimorbiditeit heeft die een nauwe onderlinge communicatie tussen specialisten en zorgcoördinatoren vergt, functioneren dokterspraktijken, ziekenhuizen en andere gezondheidsorganisaties als geïsoleerde graansilo’s die zorg verlenen zonder dat zij gebruikmaken van complete informatie over de patiënt.'
Nog één: 'Slecht ontwerp van zorgprocessen leidt ertoe dat werkers in de gezondheidszorg falen, ongeacht hoe hard zij hun best doen.' Een laatste citaat: 'Voor een veiliger en kwalitatief goed gezondheidszorgsysteem is het nodig het gezondheidssysteem te herontwerpen inclusief de informatietechnologie die het primaire klinische proces direct dient aan te sturen.'
Huyse heeft Nederlands onderzoek niet afgewacht om te bezien of die constateringen ook opgingen voor de Nederlandse situatie en vond in het rapport bouwstenen waarmee hij praktisch beleid kon maken. In MC 12 leest u wat hij heeft gedaan om integrale zorg voor complexe, multimorbide patiënten – want zij zijn het grootste slachtoffer van die versnippering – van de grond te krijgen.
En o ja, dat ‘oude’ rapport staat gewoon op het net.

Henk Maassen


http://www.nap.edu/openbook.php?record_id=10027

Knappe dokter

De gezondheidszorg is blijven steken in 1994, vindt de Amerikaanse dokter Jay Parkinson. Het moet veel interactiever. Parkinson werkt met elektronische consulten via de video en mixt andere vormen van de internetcommunicatie met diensten van dokters.

Voor Nederland meldt Parkinson niet veel nieuws, want elektronisch voorschrijven en e-consulten worden hier al op brede schaal getest. Wat Parkinson wel toevoegt, is esthetiek: hij is niet alleen een ouderwets knappe dokter, zie foto, maar hij heeft ook een knappe website, zie de link.

Naast arts is Parkinson ook fotograaf, wat zijn gevoel voor esthetiek mogelijk verklaart. In deze video van 5 minuten is bijvoorbeeld een prachtig vormgegeven elektronisch dossier te zien, met als voorbeeld het dossier van een patiënt met asthma.
Heleen Croonen


Add to Technorati Favorites

Dokter over haar eigen beroerte

Neem 18 minuten de tijd voor het verhaal van de Amerikaanse dokter Jill Bolte Taylor. Deze neuro-anatomist praat over haar eigen beroerte. Ze herinnert zich nog alle sensaties en legt aan het publiek uit wat er op die momenten precies gebeurde in haar hersenen, het verhaal illustrerend met een stel echte hersenen in haar handen:

http://www.ted.com/index.php/talks/view/id/229

Heleen Croonen