Van Sneller Beter naar Sneller Armer

Vrijwel ieder ziekenhuis doet mee aan multidisciplinaire programma's om de kwaliteit van zorg te verbeteren. Sneller Beter, doorbraakprojecten, noem maar op. Veel werk, maar helaas - weinig winst. Dat blijk uit een vroege online publicatie in de Britisch Medical Journal van onderzoekers van het kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg CBO .

De aanleiding:

• Clear evidence of the effectiveness of the methods is lacking.


• Little is known about the effectiveness of quality improvement collaboratives or specific components that enhance the effectiveness of such collaboratives


• and there is hardly any information about their cost effectiveness and sustainability.

Hard nodig dus dat onderzoek.

Er bleken 1104 onderzoeken te zijn naar de kwaliteit, maar slechts 72 waren het waard geincludeerd te worden. Veel van de geselecteerde onderzoeken gingen over doorbraakprojecten, zoals we die ook in Nederland kennen van het CBO. En zij lieten zien - het effect is posititef, maar klein. Over de reden tasten de onderzoekers in het duister. Daarvoor moeten we meer weten over hoe de specifieke kwaliteitsverbeterprogramma's in elkaar staken.

De vraag is: wat maakt een kwaliteitsprogramma nu wel meetbaar succesvol? Of moeten we anders meten?

Heleen Croonen

Ouders van kinderen met koorts

Na bijna 10 jaar is de NHG-Standaard Kinderen met koorts herzien.
Medisch gezien is er niet veel anders aan de richtlijn. Er zijn geen belangrijke nieuwe ontdekkingen gedaan op het gebied van koorts. Maar het bekende geplastificeerde samenvattingskaartje ziet er toch beduidend anders uit. Bij nadere beschouwing lijken aanpassingen vooral het gevolg van veranderingen in de maatschappij.
In de versie uit 1999 dient de huisarts ‘rekening te houden met het inschattingsvermogen van de ouders’, en met de ‘bemoeilijkte beoordeling bij geïrriteerde of agressieve sfeer’. In 2008 zijn dit ineens redenen voor de huisarts het kind dezelfde dag te zien. Dat moet als er communicatieproblemen of verschillen van inzicht met de ouders zijn, of bij een gesprek in een ‘geïrriteerde of agressieve sfeer’, of bij persisterende ongerustheid bij de ouders.
Alleen voor dit laatste ‘symptoom’ wordt in de complete tekst van de standaard in Huisarts en Wetenschap een bron aangevoerd. Het is een rapport van TNO Preventie en Gezondheid uit 2002 getiteld ‘Meningitis en sepsis bij kinderen’. Uit dit rapport blijkt dat huisartsen die in aanraking zijn geweest met een kind met meningitis of sepsis, vrijwel unaniem aangaven dat ze zich te weinig hebben aangetrokken van de ongerustheid van de ouders. Hoewel het advies meer zinnig dan zuinig lijkt (liever een visite te veel dan te weinig) is de onderbouwing er wel met de retrospectroscoop bijgezocht. Huisartsen die nog nooit een meningitis hebben meegemaakt, zullen vermoedelijk de nadruk leggen op al die overbodige huisbezoeken bij onervaren ouders.
Dan nog één opvallende verandering; in 1999 was het nog raadzaam om dehydratatie tegen te gaan met een ijsje. Dat advies is verdwenen. Het is natuurlijk niet evidence-based en botst vast met de op handen zijnde richtlijn over obesitas.

Evert Pronk

Geen nieuwe medicijnen

De vooruitzichten dat we er binnen afzienbare tijd een handvol nieuwe medicijnen bij krijgen zijn niet goed, liet Nature vorige week weten. In 2007 werden slechts 17 nieuwe ‘moleculaire entiteiten’ goedgekeurd door de FDA, de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit. Ter vergelijking: in 1996 waren er dat nog 53. Paradoxaal genoeg gebeurt dat op een moment dat de industrie beschikt over een reeks nieuwe technieken om het proces van medicijnontwikkeling te versnellen.
De belangrijkste problemen zijn gebrek aan 'gewoon' kapitaal en aan menselijk kapitaal. Wat dat laatste betreft wijst Nature op een groot tekort aan interdisciplinaire samenwerking: de broodnodige ‘geïntegreerde expertise’ is (te) schaars.
Een antwoord op de crisis is er niet. Aanvankelijk was de hoop gevestigd op biotechnologische innovatie. Maar een zeer recent onderzoek onder 484 leidinggevende types in de farmaceutische wereld laat ook wat dat betreft een sombere stemming zien: 83 procent van hen meent dat investeren in biotechnologie momenteel een weinig attractieve bezigheid is. Het klimaat voor biotechnologische innovatie is volgens 78 procent van hen het afgelopen jaar zelfs ernstig verslechterd. Vooral omdat de FDA te voorzichtig zou zijn in het toelaten van nieuwe medicijnen.

Henk Maassen

Journal Junkie

Internist Frank Bosch laat zien hoe hij hardloopt met zijn iPod, terwijl hij luistert naar een podcast met de nieuwste NEJM.

Voor echte podcasters is er nu JournalJunkie. Op deze site staan de nieuwste podcasts van grote bladen naast elkaar:

• Annals of Internal Medicine
• Emerging Infectious Diseases
• Evidense Based Medicine
• JAMA
• NEJM
• The Lancet

Heleen Croonen

Als dan

Artsen mogen geen reclame voor zichzelf maken. Maar anderen mogen dat gerust. Dat heeft pas echt impact als een Bekende Nederlander op de nationale televisie de loftrompet over je steekt. En al helemaal als dat in het landsbelang is.

Gisteren sprak amateurvoetballer, cabaretier en ervaringsdeskundige Freek de Jonge in het veelbekeken programma Sportzomer vol lof over Aart van de Bunt. Wie, zegt u? Aart van de Bunt. Orthomanueel arts bij de firma Fysiomed.
Volgens De Jonge heeft Van de Bunt met zijn gouden handjes het volledige Nederlandse elftal onder beheer. Sindsdien gaan al die jongens blessurevrij door het leven. Allemaal, behalve Arjen Robben. Die zweert bij zijn eigen bottenkraker, de Limburger Hub Westhovens.
Robben speelde door een liesblessure zoals bekend niet in de verloren kwartfinale tegen Rusland. Maar als Robben nu eens verstandig was geweest en ook zijn heil had gezocht bij Van de Bunt. Dan…. Tot zover de inzichten van Freek de Jonge.
Interessanter is het geheim van Van de Bunt. Dat blijkt de methode-Sickesz te zijn. Dat is mooi, want deze orthomanuele therapie geneest naar het schijnt niet alleen sportkwetsuren, maar ook depressies. Daar zal menig speler de komende tijd nog veel plezier van hebben.

Robert Crommentuyn